ĐỀ XUẤT NGHIÊN CỨU / KIẾN TRÚC
SYS: Proxy Society / FIELD: MÔI TRƯỜNG XÂY DỰNG

KIẾN TRÚC CỦASỰ HIỆN DIỆN

HIỆN DIỆN QUA ĐẠI DIỆN / HIỆN DIỆN ĐƯỢC LỰA CHỌN / KHÔNG GIAN NHÂN VĂN

Nếu AI ngày càng có thể tham dự, thương lượng và hành động thay chúng ta, điều gì khiến hiện diện thể chất đáng lựa chọn, và kiến trúc nên đáp lại thế nào?

LUẬN ĐIỂM

AI ngày càng có thể hiện diện thay ta.

Kiến trúc bắt đầu nơi ta vẫn chọn tự có mặt.

CÂU HỎI KIẾN TRÚC

Điều gì khiến hiện diện đáng lựa chọn?

Dự án hỏi hiện diện qua đại diện làm thay đổi giá trị, thiết kế và vai trò xã hội của không gian vật lý như thế nào. Thay vì coi AI là một tầng được thêm vào công trình, dự án xem hành động qua đại diện là áp lực tái tổ chức ngưỡng, chờ đợi, tụ họp, làm việc, học tập, chăm sóc và đón tiếp.

HÌNH DUNG KHÔNG GIAN

Ba cảnh kiến trúc

CẢNH 01 / MẶT CẮTNgưỡng / đón tiếp

Sảnh trở thành cuộc thương lượng giữa đến bằng cơ thể và đến qua đại diện.

Sơ đồ mặt cắt ngưỡng đón tiếp chung cho người và đại diện
CẢNH 02 / MẶT BẰNGPhòng nghị bàn

Một lớp học, xưởng sáng tác hoặc diễn đàn công dân đón người tham gia có mặt trực tiếp bên cạnh những người tham gia qua đại diện.

Sơ đồ mặt bằng phòng kết hợp người và đại diện tham gia
CẢNH 03 / MẶT CẮTPhái đi từ nhà

Nhà thành nơi một người gửi sự hiện diện qua đại diện tới hệ thống bên ngoài.

Mặt cắt người ở nhà phái đại diện tới hệ thống ngoài

LUẬN ĐIỂM KIẾN TRÚC

Từ tương tác tới trật tự không gian

Nghiên cứu mang tính kiến trúc khi đi từ riêng phép ứng xử đến phòng, thiết chế, lưu thông, giao diện, ngưỡng và những điều kiện về cơ thể của việc cùng hiện diện.

01

Hiện diện qua đại diện có tính không gian

Đại diện làm thay đổi giao tiếp và tổ chức lại nơi con người cần đến, thời gian họ ở lại, những cuộc gặp vẫn cần có mặt bằng cơ thể và cách các thiết chế tổ chức sự tham gia.

02

Kiến trúc bắt đầu nơi hiệu suất dừng lại

Khi máy móc đảm nhận các nhiệm vụ mang tính công cụ, giá trị của kiến trúc có thể chuyển từ việc điều phối dòng người hiệu quả sang làm cho sự cùng hiện diện trở nên đáng mong muốn, dễ hiểu và nhân văn.

03

Hiện diện có các mức độ kiến trúc

Tham dự không còn chỉ có hai trạng thái. Công trình sẽ đón sự kết hợp giữa hiện diện trực tiếp, hiện diện qua đại diện, quan sát từ xa, tham gia một phần và vắng mặt có chủ đích.

04

Không gian nhân văn là tiêu chí thiết kế

Mạch nguồn Aalto quan trọng ở đây như một hệ giá trị: sự ấm áp, xúc giác, tỷ lệ, ánh sáng, sự mềm mại trong đời sống xã hội, chốn lui về và thoải mái của cơ thể trở thành tiêu chí đánh giá kiến trúc trong điều kiện có đại diện.

AALTO NHƯ MẠCH NGUỒN GIÁ TRỊ

Kiến trúc nhân văn là hệ giá trị, không phải đối tượng lịch sử.

Tham chiếu Aalto đặt dự án trong sự ấm áp, trải nghiệm xúc giác, tỷ lệ, ánh sáng, sự mềm mại trong đời sống xã hội, chốn lui về và sự thoải mái của cơ thể. Khi máy móc đảm nhận hoạt động mang tính công cụ, kiến trúc có thể được đánh giá ít hơn qua hiệu quả điều phối dòng người và nhiều hơn qua việc tạo ra những nơi con người thực sự muốn cùng hiện diện.

LOẠI HÌNH

Nơi Proxy Society gặp kiến trúc

Ngưỡng và đón tiếp

Sảnh, quầy dịch vụ, phòng chờ và lối vào thiết chế ngày càng làm trung gian giữa người có mặt và người vắng mặt hành động qua chứng thực, thiết bị hoặc tác nhân.

Phòng nghị bàn

Lớp học, xưởng sáng tác, phòng họp và diễn đàn công dân sẽ cần giao thức mới cho sự tham gia hỗn hợp: ai thực sự có mặt, ai được đại diện và quyền hạn được thể hiện trong không gian như thế nào.

Kết hợp nhà và công việc

Nhà có thể thành nơi phái đại diện vào việc làm, chăm sóc, hành chính, đặt vấn đề về riêng tư, trở ngại, không gian hậu cảnh và chú tâm chọn lọc.

Chăm sóc và đón tiếp

Không gian khó ủy quyền nhất có thể là nơi trấn an, chạm, chứng kiến và hiếu khách quan trọng nhất. Sự kháng cự ấy có ý nghĩa kiến trúc.

LUẬN ĐỀ LIÊN QUAN

Kiến trúc có thể thành phần của khung quản trị duy trì ý hướng con người.

Lưu thông robot, lối vào đại diện, quyền máy đọc được và vùng ưu tiên người không chỉ là hạ tầng kỹ thuật. Chúng có thể biểu hiện vật lý ý định xã hội chọn giữ.

ĐỌC DUY TRÌ Ý HƯỚNG CỦA CON NGƯỜI

CHƯƠNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

Kiến trúc qua thực địa, phim và nguyên mẫu

01Thực địa về hiện diện hôm nay

Quan sát văn phòng, phòng chờ, trường, nhà, nơi dịch vụ và bối cảnh công dân. Dùng phỏng vấn, phim, bản đồ hành vi để hiểu hiện diện thể chất đang làm gì về xã hội và kiến trúc.

↓
02Lập bản đồ tình huống đại diện

Lần theo nơi AI đã nói, xếp lịch, mua, thương lượng, lọc và quyết thay người, rồi lập bản đồ phòng, quầy, hàng chờ, bàn và cuộc gặp mà hành động đó thay thế hoặc biến đổi.

↓
03Làm nguyên mẫu không gian

Thiết kế và thử nghiệm phòng, ngưỡng, tình huống thiết chế cho con người và đại diện cùng tham gia. Sử dụng mặt bằng, mặt cắt, giao diện, đồ nội thất, biển báo, kịch bản và mô hình bộ phận 1:1.

↓
04Đánh giá so sánh

So sánh các nguyên mẫu qua phản hồi định tính, quan sát hành vi và cách đọc kiến trúc, rồi tổng hợp nguyên tắc cho kiến trúc nhân văn trong điều kiện hiện diện qua đại diện.

KẾT QUẢ DỰ KIẾN

Luận án nên tạo ra gì

O01Khung khái niệm về hiện diện qua đại diện như điều kiện kiến trúc

O02Tập loại hình, kịch bản kiến trúc cho người và đại diện cùng tham gia

O03Nguyên tắc thiết kế không gian hiện diện được chọn, nơi có mặt vẫn quan trọng

O04Phương pháp kết hợp kiến trúc, thiết kế tương tác, dân tộc chí, làm phim và nguyên mẫu không gian

CÂU HỎI MỞ

Những câu hỏi còn sức sống kiến trúc

Q01Nếu tác nhân có thể tham dự, thương lượng và hành động thay chúng ta, hình thức không gian nào trở nên giá trị hơn chính vì quy tụ cơ thể thay vì xử lý giao dịch?

Q02Hiện diện qua đại diện và chủ động vắng mặt đổi ngưỡng, chờ, tụ họp, đón tiếp, việc làm, học, chăm sóc thế nào?

Q03Phẩm chất kiến trúc nào hỗ trợ hiện diện được lựa chọn: nơi người vẫn muốn ở vì có mặt đem lại giá trị cơ thể, xã hội, cảm xúc mà ủy quyền không thay được?

Q04Kiến trúc nên bộc lộ, tổ chức hoặc ràng buộc tham gia của người vắng mặt qua đại diện tự chủ ra sao?

LUẬN ĐỀ

Đại diện là thay đổi công nghệ. Hiện diện con người là câu hỏi kiến trúc.

Giả định chủ đạo của luận án là sự nổi lên của đại diện không làm kiến trúc kém quan trọng. Nó khiến giá trị không gian, xã hội và giác quan của việc cùng ở một nơi hiện rõ trở lại.