DISINN TAL-INTERAZZJONI GĦALL-AĠENTI TAL-IA / PROTOKOLLI SOĊJALI / MILL-2026
SYS: KONNESS / FIELD: MIFTUĦ

L-IA diġà taġixxi għalina.Kif inġibu ruħna b’rispett?

59.4370°N / 24.7536°E ↔ 22.9999°N / 120.2269°E

Proxy Society hija organizzazzjoni Estonjana indipendenti mingħajr skop ta’ qligħ għar-riċerka u d-disinn, li tistudja r-regoli soċjali tal-aġenti tal-IA li jaġixxu f’isem in-nies.

PREŻENZA PERMEZZ TA’ RAPPREŻENTANT / ROTTA TAS-SINJALTRACE_ID: PS-2026-001
01INTrieda / valuri / kuntest
iddelega
02AĠENT TAL-IAdelega / rappreżentanza
aġixxi
03SOĊJETÀnies / istituzzjonijiet / aġenti
OSSERVAZZJONI TAL-PROTOKOLLI
AWTORITÀŻVELARREĊIPROĊITÀATTENZJONIKUNTESTLURA GĦAND IL-BNIEDEMPLURALITÀRESPONSABBILTÀ

IL-BIDLA / 001

Id-disinn tal-interazzjoni kien jittratta x’jiġri meta persuna taġixxi fuq kompjuter.

Id-disinn tal-interazzjoni għall-aġenti jistaqsi x’jiġri meta kompjuter jaġixxi għal persuna.

ETIKETT TAL-IA / NOTI FIL-PRATTIKA 001

L-aġent tiegħi jista’ jagħmel dan?

L-etikett huwa d-daħla pubblika għal problema aktar profonda: x’nistgħu niddelegaw mingħajr ma nbiddlu t-tifsira soċjali tal-azzjonijiet tagħna?

ANALIŻI TAL-LEĠITTIMITÀ SOĊJALIMODE: HUMAN_PROXY / v0.1
IddelegaŻvelar: Normalment baxx

L-aġent tiegħi jibgħat talbiet għal aċċess għad-data skont il-GDPR lil 80 servizz li nuża.

Il-kliem mhuwiex it-tifsira soċjali. Qed teżerċita dritt formali permezz ta’ għodda awtorizzata.

Tifsira umana012
Attenzjoni imposta fuq oħrajn028
Awtorità / impenn035
Prinċipju ta’ ħidmaIddelega l-burokrazija liberament meta l-aġent jirrappreżenta t-talba tiegħek b’eżattezza.

L-EWWEL NORMA

Tiffrankax 30 sekonda għalik billi tieħu 20 minuta mill-ħin ta’ persuna oħra.

SINJAL SOĊJALI TA’ QABELsforz mibgħut ≈ sforz riċevut

Il-komunikazzjoni kienet tagħti sinjal approssimattiv ta’ kemm attenzjoni kien investa min bagħatha.

ASIMMETRIJA TAL-AĠENTIsforz mibgħut ≪ sforz mitlub

Aġent jista’ jiġġenera komunikazzjoni mirquma bi spiża kważi żero filwaqt li jimponi attenzjoni tassew reali fuq kulħadd.

PROTOKOLL TA’ ĦIDMA / ABBOZZ 0.1

Sitt prinċipji għall-preżenza permezz ta’ rappreżentant

Mhumiex kmandamenti. Huma protokoll inizjali għal magni li jirrappreżentaw lin-nies mingħajr ma jbattlu bil-moħbi l-parteċipazzjoni umana.

01

It-tifsira qabel l-effiċjenza

Staqsi jekk l-isforz, l-attenzjoni jew ir-riflessjoni personali humiex parti minn dak li tikkomunika l-azzjoni.

02

Tgħaddix l-ispejjeż tal-attenzjoni lil ħaddieħor

Li tiffranka sekondi għalik ma jiġġustifikax minuti ta’ qari, filtrazzjoni jew xogħol emozzjonali għal persuna oħra.

03

L-awtorità teħtieġ limiti

Aġent li jista’ jwiegħed, jixtri, jinnegozja jew jintrabat jeħtieġ mandat ċar, limiti u triq lura għand il-bniedem.

04

L-iżvelar isegwi l-konsegwenzi

Iktar ma persuna oħra tbiddel l-imġiba tagħha kieku taf li kien involut aġent, iktar tissaħħaħ ir-raġuni biex dan jiġi żvelat.

05

Ippreserva l-pluralità tal-kuntesti

Aċċess għal parti waħda mill-ħajja ta’ persuna ma jagħtix awtorità fuq kull identità, relazzjoni jew komunità tagħha.

06

Agħmel ir-ritorn għand il-bniedem reali

Xi azzjonijiet għandhom jeħtieġu aktar minn approvazzjoni: għandhom jagħtu lura r-rwol tal-awtur u r-responsabbiltà lill-persuna.

SPETTRU TAD-DELEGA

Iddelega l-burokrazija. Oqgħod attent meta tiddelega r-relazzjonijiet.

AKTAR AWTONOMUAKTAR UMAN
GDPRskedarappoġġnegozjarnetwerkingapoloġijakondoljanzi

STUDJU TA’ KAŻ 001 / GREEN FILTER

L-ewwel esperiment kien diġà dwar id-delega.

Green Filter beda bħala sieħeb finanzjarju tal-IA li jgħin adulti żgħażagħ jagħmlu deċiżjonijiet aħjar dwar xiri, tfaddil u investiment. Il-mistoqsija aktar profonda tad-disinn dehret meta l-IA għaddiet mill-parir għall-azzjoni f’isem persuna.

2025L-IA tirrakkomanda

Probabbilment għandek tixtri dan.

↓
2026L-IA taġixxi

Xtrajt dan għalik.

↓
ISSAProxy Society

X’għandu jitħalla jiddeċiedi, jikkomunika u jagħmel is-software f’isimna?

IDEA QRIB / PLURALITY

Soċjetà pluralista jista’ jkollha bżonn aġenti diversi.

Plurality jistaqsi kif it-teknoloġija tista’ ssaħħaħ il-kollaborazzjoni bejn differenzi soċjali. Proxy Society żżid mistoqsija: x’jiġri meta n-nies jipparteċipaw dejjem aktar permezz ta’ rappreżentanti artifiċjali?

Aġent universali m’għandux iċattat l-identità tiegħek fuq ix-xogħol, mal-ħbieb, bħala ċittadin u fil-privat f’identità komputazzjonali waħda. Il-kuntest huwa parti mill-kapaċità tal-bniedem li jaġixxi.

LABORATORJU TAL-KULTURA / KLABB TAL-FILMS

PROGRAMM ĠDID / QED JIFFORMA

Meta l-IA toħloq għalina, min hu l-produttur tal-film?

VARI huwa l-klabb sperimentali tal-films ta’ Proxy Society. Uri films qosra, iftaħ il-proċess kreattiv u esplora l-ispazju bejn l-intenzjoni umana u l-immaġnijiet iġġenerati.

ESPLORA L-KLABB TAL-FILMS VARI

NISEL INTELLETTWALI

Dan ma bediex biċ-chatbots.

Proxy Society tinsab bejn id-disinn tal-interazzjoni, ir-riċerka fil-komunikazzjoni, il-filosofija tat-teknoloġija, il-pluraliżmu u l-istandards emerġenti tal-aġenti.

KIF TAQRA / METODU TA’ TRAĊĊAR

Din hija ġenealoġija tal-ideat, mhux stqarrija li kull punt influwenza direttament dak li jmiss. It-tikketti jifirdu antenati kunċettwali, użi diretti ta’ “proxy society” u l-konverġenza aktar tard madwar id-delega lill-IA.

011976
ARTIKLU / TEORIJA TAD-DELEGA

Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure

Michael C. Jensen + William H. Meckling

It-teorija tal-aġenzija tifformalizza problema soċjali dejjiema: prinċipal jagħti aġent l-awtorità li jaġixxi f’ismu, imbagħad jeħtieġ modi biex jimmaniġġja nuqqas ta’ allinjament, monitoraġġ u responsabbiltà.

021993
ARTIKLU / AĠENT TAS-SOFTWARE

Software Agents: Completing Patterns and Constructing User Interfaces

J. C. Schlimmer + L. A. Hermens

Aġent li jitgħallem joqgħod wara l-interface u jaġixxi għall-utent. L-azzjoni delegata tidher qabel il-metafora tal-assistent tal-lum.

031994
ARTIKLU / ĠESTJONI INDIRETTA

Agents that Reduce Work and Information Overload

Pattie Maes

L-interazzjoni tgħaddi minn tagħti lis-software kull pass għal tħalli aġent tal-interface jitgħallem il-preferenzi u jwettaq kompiti f’isem l-utent.

041994
ARTIKLU / SOĊJETÀ TA’ AĠENTI

Software Agents

Michael R. Genesereth + Steven P. Ketchpel

L-aġenti jsiru atturi tas-software li jikkomunikaw u jinteroperaw ma’ oħrajn, antenat tekniku tas-saff soċjali bejn l-aġenti tal-lum.

051995
INTERVISTA / IMMAĠINAZZJONI PUBBLIKA

Agent of Change

Pattie Maes / WIRED

Id-delega ssir mistoqsija komuni tad-disinn: kemm awtonomija tagħti, liema żbalji huma tollerabbli u meta l-bniedem għandu jżomm il-kompitu.

062000
ARTIKLU / INFRASTRUTTURA SOĊJALI

Social Translucence

Thomas Erickson + Wendy A. Kellogg

L-interazzjoni bejn il-bniedem u l-kompjuter tidentifika l-viżibbiltà, l-għarfien u r-responsabbiltà bħala infrastruttura għal imġiba soċjali tajba online. L-etikett jeħtieġ li l-affarijiet ikunu perċepibbli soċjalment.

072007
ARTIKLU / RAPPREŻENTANT SOĊJALI

‘Social’ systems: Designing digital systems that support social intelligence

Thomas Erickson

Ir-rappreżentant soċjali jagħmel il-parteċipanti u l-attività viżibbli sabiex gruppi online jaraw lil xulxin u jinnegozjaw normi permezz tal-interface.

082013
ARTIKLU / KAPAĊITÀ TA’ AZZJONI PERMEZZ TA’ RAPPREŻENTANT

Proxy Agency in Collective Action

Kirk Ludwig

Kelliem jista’ jaġixxi b’mod li l-azzjoni tiegħu titqies bħala dik ta’ grupp akbar. L-awtorizzazzjoni tagħmel l-imġiba ta’ attur soċjalment attribwibbli lil ieħor.

092015
FILOSOFIJA / KULTURA TA’ RAPPREŻENTANZA

A Proxy Culture

Luciano Floridi

Ir-rappreżentanza ssir relazzjoni filosofika: xi ħaġa tista’ tirrappreżenta u tieħu post xi ħaġa oħra. Floridi jargumenta li soċjetajiet maturi tal-informazzjoni qed isiru kulturi ta’ rappreżentanti u interazzjoni.

102016
KTIEB / PROXY SOCIETY / UŻU DIRETT TAT-TERMINU

대리사회: 타인의 공간에서 통제되는 행동과 언어들

김민섭 / Kim Min-seop

Il-frażi Koreana “proxy society” issemmi soċjetà fejn in-nies iwettqu dejjem aktar ix-xewqat ta’ nies u istituzzjonijiet oħra, minflok jaġixxu, jitkellmu u jaħsbu għalkollox bħala huma stess.

112017
VIDJO / TRAŻMISSJONI FIL-MIDJA

당신도 대리인간 입니까? (feat. 대리사회)

책그림

L-idea tgħaddi mill-kritika soċjali għall-midja popolari ta’ spjegazzjoni. Il-mistoqsija ssir personali: qed insiru bnedmin permezz ta’ rappreżentant?

122023
ARTIKLU / RAPPREŻENTANZA DIĠITALI

Avatars as Proxies

Paula Sweeney

Ir-relazzjoni ta’ rappreżentanza ta’ Floridi tiġi applikata għal rappreżentanti diġitali, u ddaħħal identità, dmirijiet u responsabbiltà fir-relazzjoni bejn bniedem u xi ħaġa li tieħu postu.

13Is-snin 2020
VIDJO / IA + PROXY SOCIETY

인공지능과 대리사회

Midja edukattiva Koreana

Il-frażi tiġi applikata espliċitament għad-dipendenza fuq l-IA u t-teħid tad-deċiżjonijiet. Jekk l-IA taħseb jew tagħżel minflokna, id-deċiżjoni li tirriżulta tibqa’ tagħna?

142025
ARTIKLU / IA AWTORIZZATA

Authenticated Delegation and Authorized AI Agents

Tobin South et al.

Id-delega ssir infrastruttura teknika: l-aġenti jeħtieġu ktajjen verifikabbli li juru għal min jaġixxu, x’awtorità rċevew u kif tiġi limitata u awditjata.

152026
ARTIKLU / KAPAĊITÀ TA’ AZZJONI DELEGATA

Delegated agency and moral responsibility in artificial intelligence

Petar Radanliev

L-etika tal-IA titqiegħed mill-ġdid madwar awtorità morali delegata. Sistemi artifiċjali jistgħu jaġixxu, iżda r-responsabbiltà ma tistax sempliċement tisparixxi fil-magna.

162026
PREPUBBLIKAZZJONI / DELEGA LI TISTA’ TIĠI SKRUTINATA

Identity Is Not Personhood

Anton Sokolov

Id-dibattitu Estonjan dwar AI-isikukood jifred l-identità tal-magna mill-personalità ġuridika. L-oġġett tar-responsabbiltà jsir delega b’kamp limitat, revokabbli u b’evidenza li tista’ tiġi rikostruwita.

172026
STANDARDS / GOVERNANZA ATTWALI

AI Agent Standards Initiative

NIST

L-identità, l-awtorizzazzjoni, l-interoperabbiltà u r-responsabbiltà tal-aġenti jibdew jissawru fi standards. Is-saff tekniku qed jasal qabel ma jkun stabbilit l-etikett soċjali.

18ISSA
RIĊERKA MIFTUĦA / PROXY SOCIETY

Minn azzjoni delegata għal preżenza permezz ta’ rappreżentant

Proxy Society

Il-mistoqsija miftuħa tmur lil hinn minn jekk is-software jistax jaġixxi għalina. Hija kif il-bnedmin, l-aġenti u l-istituzzjonijiet għandhom iġibu ruħhom meta l-azzjoni delegata ssir kundizzjoni soċjali ordinarja.

AĠENDA TA’ RIĊERKA

Mistoqsijiet li jistħoqqilhom riċerka empirika.

Q01Meta l-għajnuna tal-IA ssir qerq soċjali?

Q02Meta l-isforz innifsu jkun parti mill-messaġġ?

Q03Meta għandu aġent jidentifika ruħu?

Q04Kemm mill-attenzjoni tiegħek tista’ titlob l-awtomazzjoni tiegħi?

Q05X’jiġri meta dritt legali joħloq triq ta’ aċċess li l-interface tal-prodott ma toffrix?

Q06Liema impenji jeħtieġu awtorità umana espliċita?

Q07Kif ivarjaw in-normi tad-delega bejn il-kulturi?

Q08Aġent jista’ jżomm relazzjoni mingħajr ma jnaqqas il-valur tagħha?

Q09X’jiġri meta l-aġent tiegħi jiltaqa’ ma’ tiegħek?

PROXY SOCIETY / KANAL MIFTUĦ

L-infrastruttura soċjali ta’ dinja fejn kulħadd għandu aġent.

Riċerka dwar l-etikett tal-IA, il-preżenza permezz ta’ rappreżentant u d-disinn tal-interazzjoni għal magni li jaġixxu f’isem in-nies.

hello@proxysociety.org